Η "κανονικότητα" στην οποία ετοιμάζονται να μας επαναφέρουν

Η "κανονικότητα" στην οποία ετοιμάζονται να μας επαναφέρουν

(η οικονομία που αγαπήσαμε).

Πριν 40 χρόνια ξεκίνησε μια αλλαγή στην οικονομία, που μεταμόρφωσε τον κόσμο κυριολεκτικά, για την οποία ποτέ δεν ενημέρωσαν τους ανθρώπους και ποτέ δεν ζήτησαν τη γνώμη του. Λόγω αδυναμίας κερδοφόρας εκμετάλλευσης των κεφαλαίων στην παραγωγή, το χρήμα αποσυνδέθηκε τελείως απ την παραγωγή και την αξία της και ακολούθησε τον δικό του δρόμο, της κερδοσκοπικής διόγκωσης.

Επέτρεψαν σε ιδιώτες/κατόχους τραπεζών να δημιουργούν νέο χρήμα απ το πουθενά, από αέρα κυριολεκτικά, κάθε φορά που χορηγούν κάποιο δάνειο (είναι τα περίφημα λεφτόδεντρα, με τα οποία ειρωνεύτηκαν τους ανθρώπους του μεροκάματου κάποιοι πριν λίγες μέρες). Σήμερα το 95% των νέων χρημάτων, δημιουργούνται απ τις ιδιωτικές εμπορικές τράπεζες, μ αυτό τον τρόπο. Στα δάνεια επιβάλλουν τόκο πάνω στο σύνολο των (αερο)χρημάτων που δανείζουν και όχι πάνω στα πραγματικά χρήματα που κατέχει η τράπεζα, φτάνοντας την τοκογλυφία σε απίστευτα ύψη.

Χάρη στον τραπεζικό δανεισμό, τα κερδοσκοπικά κεφάλαια επωφελούνται από μια γιγάντια πιστωτική μόχλευση, που ενισχύει τη δράση τους. Επινόησαν τα περίφημα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα, που επιτρέπουν στους κερδοσκόπους να τζογάρουν/στοιχηματίζουν (κάνουν "προβλέψεις" ή "συναλλαγματικές καλύψεις κινδύνου", όπως το λένε αυτοί) πχ για το αν θα χρεοκοπήσει μια χώρα ή όχι (γενικά αν θ ανέβει ή θα πέσει η τιμή μιας μετοχής ή ενός δείκτη) και στη βάση αυτή να κερδίζουν απίστευτα και αδιανόητα ποσά. Σήμερα η αγορά παραγώγων υπολογίζεται ότι ξεπερνά δεκάδες φορές την αξία της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή έχει δημιουργηθεί μια τεράστια φούσκα από (αερο)χρήματα. Στις νομισματικές αγορές, οι συναλλαγές που αφορούν την πραγματική οικονομία, αντιπροσωπεύουν μόνο το 1,6% των διατραπεζικών συναλλαγών στον κόσμο.

Τα περισσότερα απ αυτά τα "προϊόντα" δημιουργούνται, τιμολογούνται και αλλάζουν χέρια ή "διασπείρονται" σε επενδυτές, χωρίς καμιά διαφάνεια και έλεγχο, μέσα από "σκοτεινές πλατφόρμες" επενδυτικών τραπεζών. Γνώστες των "αγορών" από μέσα, χαρακτήρισαν τα παράγωγα "όπλα μαζικής οικονομικής καταστροφής, που εμπεριέχουν θανάσιμους κινδύνους για την πραγματική οικονομία".

Τα κέρδη τους οι κερδοσκόποι τα κρύβουν στους περίφημους φορολογικούς παραδείσους, αφήνοντας τα υποζύγια της οικονομίας, δηλαδή όλους εμάς, να πληρώνουμε τους φόρους. Καμιά 20αριά παγκόσμιες τράπεζες αποτελούν τον πυρήνα των αγορών παραγώγων και ελέγχουν τον συντριπτικό όγκο των χρηματιστηριακών συναλλαγών παραγώγων.

Οι θεσμοί και οι ηγεσίες, όλα αυτά τα θεωρούν "νόμιμα" και "λογικά" και τα ονομάζουν "αγορές", συμμετέχοντας στην απάτη και προσπαθώντας όπως λένε "να ελέγξουν την εξάπλωση" ενός καρκίνου, αντί να τον ξερριζώσουν.  Έτσι, με την τεράστια δύναμη των "νόμιμων" (αερο)χρημάτων τους, οι κερδοσκόποι μπορούν ν ανεβοκατεβάζουν κυβερνήσεις, ν αλλάζουν πρωθυπουργούς σαν τις γραβάτες, ανάλογα με τα γούστα τους, να επιβάλλουν τιμωρίες σε λαούς και μέτρα λιτότητας και να επιτίθενται και να καταστρέφουν χώρες,  σε όσους δεν υποτάσσονται στην εξουσία τους.

Σήμερα το φτωχότερο μισό του παγκόσμιου πληθυσμού, μοιράζεται λιγότερο από το 1% του παγκόσμιου πλούτου, ενώ το πλουσιότερο 10% έχει στα χέρια του το 89% του συνολικού πλούτου. Το 1% ελέγχει τα μισά περιουσιακά στοιχεία του πλανήτη.

Όλες οι χώρες, από τις πιο ανεπτυγμένες μέχρι τις πιο υπανάπτυκτες, βουλιάζουν στα χρέη. Το παγκόσμιο χρέος έφτασε στα 257 τρισεκατομμύρια δολάρια (322% του παγκόσμιου ΑΕΠ).

Εν μέσω αυτής της "κοσμογονίας", όταν τα υποζύγια της οικονομίας διεκδικούν "μια δεκάρα τσακιστή" για να μπορέσουν να ικανοποιήσουν κάποιες απ τις βασικές τους ανάγκες, υψώνεται ομοβροντία από ειδήμονες στα ΜΜΕ που βεβαιώνουν πως "θα πέσει έξω ο προϋπολογισμός", "δεν υπάρχουν λεφτά (ή λεφτόδεντρα)", "είναι αδικία σε βάρος των χ ή ψ άλλων υποζυγίων" κοκ.

Σ αυτή την "κανονικότητα" λοιπόν ετοιμάζονται να μας επαναφέρουν, λέγοντας ότι θ ακολουθήσει "η επανεκκίνηση της οικονομίας".

Η κρίση του 2008 απέδειξε ότι τα παράγωγα δημιουργούν τοξικές χρηματοπιστωτικές "βόμβες μεγατόνων" στα θεμέλια του συστήματος, που κανείς δεν τις ελέγχει και κανείς δεν γνωρίζει σε ποια έκταση είναι διεσπαρμένες, ούτε και το μέγεθός τους, που απειλούν ανά πάσα στιγμή να σκάσουν και να δημιουργήσουν αλυσιδωτή αντίδραση στην παγκόσμια οικονομία και να καταστρέψουν μεγάλο μέρος του πλανήτη Ό,τι έγινε το 2008 με τα σπίτια, μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή σε ένα σωρό άλλους τομείς, ειδικά σήμερα με το σταμάτημα της οικονομίας λόγω πανδημίας.

Για όσους πιστεύουν ότι μετά την κρίση του 2008 "πάρθηκαν μέτρα" και "έβαλαν μυαλό", ο Γκόρντον Μπράουν (πρωθυπουργός της Βρετανίας την τριετία 2007-2010) προειδοποιεί: "Υπνοβατούμε προς μια νέα οικονομική κρίση. Η παγκόσμια οικονομία απέτυχε να εισάγει μηχανισμούς συναγερμού και ελέγχου των χρηματοοικονομικών ροών, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί πού έχουν δανεισθεί χρήματα και με ποιους όρους".

Υπάρχει καπιταλισμός και καπιταλισμός. Αυτός που ζούμε σήμερα δεν έχει καμιά σχέση μ αυτόν που υπήρχε πριν 40 χρόνια. Υπήρξε μια αντεπανάσταση μέσα στον καπιταλισμό, που μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με μια μεγάλη επανάσταση και αφορά όλη την ανθρωπότητα.

Το ζήτημα μπαίνει έτσι: Θάχουμε οργανωμένη κοινωνία με στοιχειώδη έλεγχο των ανθρώπων σ αυτή ή μια σύγχρονη εκδοχή ζούγκλας που τείνει στο χάος;

21 Απρίλη 2020

Γιώργος Παπανικολάου

Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

https://analyst.gr/2014/03/23/7211/

ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ

https://analyst.gr/2010/12/11/1868/

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΒΟΜΒΑ ΜΕΓΑΤΟΝΩΝ

https://analyst.gr/2010/04/28/1610/

Η Πίστη, όπως ήταν ανεπτυγμένη ήδη στον καιρό του Μάρξ, πολλαπλασιάζει το κεφάλαιο:

"Με την ανάπτυξη του τοκοφόρου κεφαλαίου και του πιστωτικού συστήματος φαίνεται σαν να διπλασιάζεται όλο το κεφάλαιο και που και που, να τριπλασιάζεται, από τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο το ίδιο κεφάλαιο ή ακόμα η ίδια μόνο χρεωστική απαίτηση εμφανίζεται σε διάφορα χέρια με διάφορες μορφές. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του "χρηματικού κεφαλαίου" είναι καθαρά πλασματικό".

(Κ. Μάρξ, Το Κεφάλαιο, τ. 3, σελ. 594).

Νομίζετε (ακόμη) ότι είναι η οικονομία, αλλά αναδεικνύεται η αξία της ζωής και της αξιοπρέπειας εκατομμυρίων, που δεν υπολογίζατε.

Νομίζετε (ακόμη) ότι είναι η οικονομία, αλλά αναδεικνύεται η αξία της ζωής και της αξιοπρέπειας εκατομμυρίων, που δεν υπολογίζατε. Καπούτ κύριοι!

Νομίζετε - ακόμη - ότι πρόκειται για την οικονομία. Αλλά η οικονομία σας καταρρέει με τρομακτική ταχύτητα. Ακόμη και ο Bill Gates το κατάλαβε και για να προλάβει το χρόνο, ρίχνει στη μάχη δισεκατομμύρια, χωρίς να υπολογίζει το κόστος.

Τώρα αναδεικνύονται άλλες αξίες. Οι αξίες της ζωής και της αξιοπρέπειας εκατομμυρίων και εκατομμυρίων ανθρώπων. Αυτές που δεν υπολογίζατε. Αυτές που την αίσθησή τους δεν τη χάνει ούτε και το τελευταίο ανθρώπινο πλάσμα (αν δεν έχει πουλήσει την ψυχή του στο διάβολο). Εδώ βασιλεύει άλλου είδους "οικονομία", που δεν την κατέχετε. Κανείς δεν την κατέχει. Όλοι έχουμε να μάθουμε. Όπως πχ που είναι συγκεντρωμένα τα "πενηνταράκια" και που υπάρχουν "όγκοι θησαυρού". Πάρτε μια ιδέα απ τα λόγια της Σοφίας, της νεαρής ηθοποιού: "Δεν έχω ούτε μακαρόνια, αλλά δεν θυσιάζω τα όνειρά μου, δεν θα ζητιανέψω".

Εδώ δεν έχει θέση το "μυθικό" κίνητρό σας, το κέρδος. Οι άνθρωποι δεν είναι ("εκ φύσεως" όπως λέτε) τεμπέληδες. Τι θέση έχει το κέρδος στη μάχη και τον αγώνα που δίνουν οι γιατροί και οι νοσηλευτές στα δημόσια νοσοκομεία; Περιμένουν το κέρδος; Γι αυτό τους δίνετε το μπόνους, τα 500 ευρώ (μείον τις κρατήσεις);

Αυτές τις αξίες θα διεκδικήσουν τώρα, εκατομμύρια εκατομμυρίων. Κι εκεί θα χρειαστούν λεφτόδεντρα. Και τα πρώτα λεφτόδεντρα (τα μόνα ορατά τώρα) θα είναι οι περιουσίες σας: Τα κλοπιμαία απ την εργασία και την περιουσία της ανθρωπότητας.

Οι αληθινοί επιστήμονες, μπροστά στον κίνδυνο για την ανθρωπότητα, θ αναγκαστούν να αποστασιοποιηθούν. Θα πάρουν θέση. Κι αυτό θ αλλάξει τα πάντα. Γιατί άρχουσα τάξη χωρίς επιστήμονες, είναι φαϊ χωρίς αλάτι. Κανείς δεν θα σας θέλει. Καπούτ* κύριοι! Η αξιοπρέπεια θα νικήσει!

«Ευρώπη δεν σημαίνει μόνο οικονομία, στην Ευρώπη ανήκει και η αξιοπρέπεια του ανθρώπου».

Τζ. Κόντε, Ιταλός Πρωθυπουργός

9 Απρίλη 2020

Γιώργος Παπανικολάου

*καπούτ = τελειωμένος, νεκρός.

Κατά την οικονομική κρίση του 2008, φαινόταν ότι η “στέγη” – το χρηματοπιστωτικό σύστημα – είχε καταρρεύσει στην κύρια δομή η οποία, αν και είχε ζημιά, στεκόταν γερή και τελικά ανοικοδομήσαμε την οροφή.

Αυτή τη φορά, αντιθέτως, είναι τα θεμέλια που καταρρέουν – γιατί όλη η οικονομική ζωή ενός καπιταλιστικού συστήματος βασίζεται στο να υποχρεώνονται οι άνθρωποι να πηγαίνουν για δουλειά και να ξοδεύουν τους μισθούς τους.

Θα σηματοδοτήσει το τέλος του καπιταλισμού ο κορονοϊός;

https://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/tha-simatodotisei-telos-toy-kapitalismoy-o-koronoios

Η αλήθεια για τον αρμαγεδώνα που έρχεται

http://www.freepen.gr/2020/04/h_11.html

Οι μισθοί και οι συντάξεις,

ή πως η προπαγάνδα

μπορεί να κάνει το άσπρο μαύρο.

 https://politikofilosofikesanazitiseis.blogspot.com/2019/02/blog-post_23.html

Σε απόγνωση η ηθοποιός Σοφία Αλεξανιάν

https://www.youtube.com/watch?time_continue=205&v=VQe-bmV0yNA&feature=emb_title

Και συ, τσούλα των δήμιων, Επιστήμη,

της Αλήθειας εσχάτη τεφροδόχα,

και συ, πρόστυχη Πένα και ψοφίμι,

του βούρκου λιβανίζετε την μπόχα!

Κώστας Βάρναλης

Μαρξ "Το Κεφάλαιο: Οι Μηχανές Και η Μεγάλη Βιομηχανία", κεφ 13ο, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Μαρξ "Το Κεφάλαιο: Οι Μηχανές Και η Μεγάλη Βιομηχανία", κεφ 13ο, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

https://www.scribd.com/doc/293721502/%CE%9C%CE%B1%CF%81%CE%BE-%CE%A4%CE%BF-%CE%9A%CE%B5%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%BF-%CE%9F%CE%B9-%CE%9C%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CF%82-%CE%9A%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%9C%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7-%CE%92%CE%B9%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%A3%CE%97%CE%9C%CE%95%CE%99%CE%A9%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3

Οι μηχανές και η μεγάλη βιομηχανία

(Μαρξ-"Το Κεφάλαιο", κεφ. 13ο, Σημειώσεις: Γιώργος Παπανικολάου)

Οι μηχανές είναι μέσο για την παραγωγή υπεραξίας (όχι ανακούφιση του εργάτη απ το μόχθο).

Στη  μανιφακτούρα, η ανατροπή του τρόπου παραγωγής έχει για αφετηρία της την εργατική δύναμη.

Στη μεγάλη βιομηχανία έχει το μέσο εργασίας.

Ο Δαρβίνος έστρεψε την προσοχή στην ιστορία της φυσικής τεχνολογίας, δηλ στη διαμόρφωση των οργάνων των φυτών και των ζώων σαν εργαλείων παραγωγής για τη ζωή των φυτών και των ζώων.

Κάθε ανεπτυγμένη μηχανική εγκατάσταση αποτελείται από 3 μέρη: από την κινητήρια μηχανή, απ το μηχανισμό μετάδοσης και απ την εργαλειομηχανή ή εργασιομηχανή.

Η βιομηχανική επανάσταση τον 18ο αιώνα, ξεκινάει απ την εργαλειομηχανή.

Ο αριθμός των εργαλείων με τα οποία εργάζεται η ίδια εργαλειομηχανή, είναι απ την πρώτη στιγμή χειραφετημένος απ τους οργανικούς περιορισμούς στους οποίους υποβάλλεται το χειροκίνητο εργαλείο ενός εργάτη.

Η καινούργια δουλειά του ανθρώπου, η επίβλεψη της μηχανής και η διόρθωση των λαθών της.

Πολλά απ τα εργαλεία εξελίσσονται σε μηχανές ενμέρει ακόμα στην περίοδο της μανιφακτούρας. Είναι κιόλας μηχανές και στη χειροτεχνική τους μορφή.

Απ τη στιγμή που ο άνθρωπος, αντί να επιδρά πάνω στο αντικείμενο της εργασίας με το εργαλείο, επιδρά μόνο στην κινητήρια δύναμη μιας εργαλειομηχανής, γίνεται πια ζήτημα τύχης το γεγονός ότι φορέας της κινητήριας δύναμης είναι οι μύες του ανθρώπου και μπορεί να πάρουν τη θέση τους ο αέρας, το νερό, ο ατμός κλπ.

Η μηχανή απ την οποία ξεκινάει η βιομηχανική επανάσταση αντικαθιστά τον εργάτη που χειρίζεται ένα μόνο εργαλείο, με ένα μηχανισμό που εργάζεται ταυτόχρονα μ ένα πλήθος τέτοια ή παρόμοια εργαλεία, και που τον κινεί μια μοναδική κινητήρια δύναμη, αδιάφορο ποιας μορφής.

Έτσι η ξεχωριστή εργαλειομηχανή ξεπέφτει σ ένα απλό στοιχείο της μηχανικής παραγωγής.

Συνεργασία πολλών ομοειδών μηχανών, σύστημα μηχανών.

Ξαναεμφανίζεται η απλή συνεργασία, σαν συγκέντρωση στον ίδιο χώρο ομοειδών και ταυτόχρονα εργαζόμενων εργαλειομηχανών.

Σύστημα μηχανών: όπου το αντικείμενο εργασίας περνάει από μια σειρά διαφόρων συναρτημένων διαδοχικών προτσές που εκτελούνται από μια αλυσίδα διαφορετικών μα αλληλοσυμπληρωνόμενων εργαλειομηχανών. Εδώ ξαναεμφανίζεται η συνεργασία σαν συνδυασμός μερικότερων εργαλειομηχανών.

Στη μανιφακτούρα, η απομόνωση των ξεχωριστών προτσές είναι μια αρχή που πηγάζει απ τον ίδιο τον καταμερισμό της εργασίας, ενώ στο ανεπτυγμένο εργοστάσιο αντίθετα, επικρατεί η αρχή της συνέχειας των ξεχωριστών προτσές.

Κεντρικός αυτόματος κινητήρας.

Η μεγάλη βιομηχανία ήταν υποχρεωμένη να παράγει μηχανές με μηχανές. Οι μηχανές πήραν στα χέρια τους την κατασκευή των εργαλειομηχανών.

Ο τόρνος δεν αντικαθιστά ένα οποιοδήποτε εργαλείο, αλλά το ίδιο το χέρι του ανθρώπου και παράγει με τέτοιο βαθμό ευκολίας, ακρίβειας και ταχύτητας, που καμιά συγκεντρωμένη πείρα και του πιο επιτήδειου εργάτη δεν μπορεί να πετύχει.

Στη μηχανή, το μέσο εργασίας αποχτά έναν υλικό τρόπο ύπαρξης που απαιτεί  την αντικατάσταση της δύναμης του ανθρώπου, με φυσικές δυνάμεις και την αποχτημένη με την πείρα δεξιότητα, με τη συνειδητή εφαρμογή των φυσικών επιστημών.

Στη μανιφακτούρα, η διάρθρωση του κοινωνικού προτσές εργασίας είναι καθαρά υποκειμενική, είναι συνδυασμός μερικών εργατών.

Στο σύστημα των μηχανών, η μεγάλη βιομηχανία έχει έναν απόλυτα αντικειμενικό παραγωγικό οργανισμό, που ο εργάτης τον βρίσκει σαν έτοιμο υλικό όρο της παραγωγής.

Οι μηχανές λειτουργούν μόνο στα χέρια άμεσα κοινωνικοποιημένης ή από κοινού εργασίας. Ο συνεργατικός χαρακτήρας του προτσές της εργασίας γίνεται τώρα τεχνική ανάγκη, που υπαγορεύεται απ τη φύση του ίδιου του μέσου εργασίας.

Η αξία που δίνει η μηχανή στο προϊόν.

Δεν στοιχίζουν τίποτα στο κεφάλαιο οι παραγωγικές δυνάμεις που απορρέουν απ τη συνεργασία και τον καταμερισμό της εργασίας. Είναι φυσικές δυνάμεις της κοινωνικής εργασίας.

Επίσης δεν στοιχίζουν τίποτε και οι φυσικές δυνάμεις που χρησιμοποιούνται για παραγωγικούς σκοπούς. Το ίδιο και με την επιστήμη.

(Όταν έχει πια ανακαλυφθεί, δεν στοιχίζει ούτε πεντάρα ο νόμος για την παρέκκληση της μαγνητικής βελόνας στο πεδίο δράσης ενός ηλεκτρικού ρεύματος).

Την "ξένη" επιστήμη την προσαρτούν στο κεφάλαιο, όπως την ξένη εργασία.

Η μηχανή δεν δημιουργεί αξία, δίνει όμως τη δική της αξία στο προϊόν που χρησιμεύει για την παραγωγή του (όπως κάθε άλλο συστατικό του σταθερού κεφαλαίου).

Για την εκμετάλλευση όμως αυτών των νόμων στον τηλέγραφο κλπ, χρειάζεται μια συσκευή πολυδάπανη και πολύπλοκη.

Η μηχανή δεν εκτοπίζει το εργαλείο. Το κεφάλαιο βάζει τον άνθρωπο να εργάζεται όχι με το χειροτεχνικό εργαλείο, αλλά με μια μηχανή που κινεί μόνη τα εργαλεία της.  

Η μηχανή αντί να φτωχαίνει το προϊόν, το ακριβαίνει ανάλογα με τη δική της αξία. Η μηχανή, το μέσο εργασίας που χαρακτηρίζει τη μεγάλη βιομηχανία, αυξάνει δυσανάλογα σε αξία, σε σχέση με τα μέσα εργασίας της χειροτεχνικής και μανιφακτουρικής παραγωγής.

Η μηχανή μπαίνει ολόκληρη στο προτσές εργασίας και μόνο ενμέρει στο προτσές αξιοποίησης.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη μηχανή σαν στοιχείο που δημιουργεί αξία και στη μηχανή σαν στοιχείο που δημιουργεί προϊόν.

Η διαφορά ανάμεσα στη χρήση και τη φθορά των εργαλείων παραγωγής είναι πολύ μεγαλύτερη στις μηχανές, παρά στα εργαλεία.

Μόνο στη μεγάλη βιομηχανία μαθαίνει ο άνθρωπος να βάζει να δουλεύει δωρεάν σε μεγάλη κλίμακα σαν φυσική δύναμη το προϊόν της παρωχημένης εργασίας του, που έχει πια αντικειμενοποιηθεί.

Στο μηχανοποίητο προϊόν, το συστατικό της αξίας του οφείλεται στο μέσο εργασίας, αυξάνει σχετικά, μειώνεται όμως απόλυτα. Δηλ μειώνεται το απόλυτο μέγεθός του, αυξάνει όμως το μέγεθός του σε σχέση με τη συνολική αξία του προϊόντος.

Αν μια μηχανή στοιχίζει όσο ο μισθός χ εργατών, αυτό δεν θα πει πως ισοδυναμεί με την εργασία που παράγουν οι χ εργάτες και την προσθέτουν στο αντικείμενο εργασίας, αλλά ισοδυναμεί μόνο με εκείνο το μέρος της δουλειάς που εκφράζεται σε μισθό.

Αντίθετα, η χρηματική αξία της μηχανής, εκφράζει όλη την εργασία που ξοδεύτηκε κατά την παραγωγή της, αδιάφορο σε ποια αναλογία η εργασία αυτή δημιουργεί μισθόπ για τον εργάτη και υπεραξία για τον κεφαλαιοκράτη.

Όταν λοιπόν η μηχανή στοιχίζει όσο και η εργατική δύναμη που αντικαθιστά, τότε η εργασία που αντικειμενοποιείται σ αυτήν, είναι πάντα πολύ μικρότερη απ τη ζωντανή εργασία που αντικαθιστά.

Η παραγωγικότητα της μηχανής μετριέται με το βαθμό που αντικαθιστά εργατική δύναμη του ανθρώπου.

Σαν μέσο για το φτήναιμα του προϊόντος, η χρήση της μηχανής έχει ένα όριο. Η εργασία που ξοδεύεται για την παραγωγή της πρέπει να είναι λιγότερη απ την εργασία που αντικαθιστά η χρησιμοποίησή της.

Για το κεφάλαιο, το όριο αυτό εκφράζεται πιο στενά.

Ο κεφαλαιοκράτης δεν πληρώνει την εργασία που χρησιμοποιεί, αλλά την αξία της χρησιμοποιούμενης εργατικής δύναμης. Το κέρδος του βγαίνει απ τη μείωση της πληρωνόμενης εργασίας και όχι της χρησιμοποιούμενης.

Αυτό το τεράστιο υποκατάστατο της εργασίας και των εργατών, μετατράπηκε αμέσως σε μέσο αύξησης του αριθμού των μισθωτών εργατών, με την ένταξη όλων των μελών της εργατικής οικογένειας, χωρίς διάκριση φύλου και ηλικίας, κάτω απ την άμεση εξουσία του κεφαλαίου.

Η αξία της εργατικής δύναμης καθορίζονταν όχι μόνο απ τον εργάσιμο χρόνο που ήταν αναγκαίος για τη συντήρηση του ενήλικου εργάτη σαν ατόμου, αλλά και απ τον εργάσιμο χρόνο που ήταν αναγκαίος για τη συντήρηση της εργατικής οικογένειας.

Οι μηχανές, ρίχνοντας όλα τα μέλη της εργατικής οικογένειας στην αγορά εργασίας, κατανέμουν την αξία της εργατικής δύναμης του άνδρα σ όλα τα μέλη της οικογένειάς του. Γι αυτό κατεβάζουν την αξία της εργατικής του δύναμης.

Οι μηχανές μαζί με το πλάταιμα του ανθρώπινου εκμεταλλεύσιμου υλικού, αυξάνουν ταυτόχρονα και το βαθμό εκμετάλλευσης.

Αυξάνουν τα έξοδα παραγωγής της εργατικής οικογένειας και ισοφαρίζουν την αύξηση του εισοδήματός της.

Οι μηχανές επαν/ουν το συμβόλαιο ανάμεσα στον εργάτη και τον κεφαλαιοκράτη. Ο εργάτης πουλάει τη γυναίκα  και το παιδί του. Γίνεται δουλέμπορος.

Αν η μηχανή είναι το πιο ισχυρό μέσο για το ανέβασμα της παραγωγικότητας της εργασίας δηλ για την ελάττωση του χρόνου εργασίας που απαιτείται για την παραγωγή ενός εμπορεύματος, γίνεται σαν φορέας του κεφαλαίου, το ισχυρότερο μέσο για την παράταση της εργάσιμης μέρας πέρα από κάθε φυσικό όριο.

Η παραγωγικότητα των μηχανών είναι αντιστρόφως ανάλογη προς το μέγεθος του συστατικού εκείνου μέρους της αξίας που μεταδίδουν στο προϊόν.

Η υλική φθορά της μηχανής είναι διπλή (απ τη χρήση της και απ τη μη χρήση της). Η ηθική φθορά.

Στην πρώτη περίοδο της ζωής της μηχανής, το ιδιαίτερο κίνητρο για την παράταση της εργάσιμης μέρας δρα με τη μεγαλύτερη δύναμη.

Με την παράταση της εργάσιμης μέρας, δεν μεγαλώνει μόνο η υπεραξία, αλλά μειώνονται και τα έξοδα, τα αναγκαία για την αντικατάστασή της.

Στη χρήση των μηχανών για την παραγωγή υπεραξίας, ενυπάρχει μια εσωτερική αντίφαση, επειδή απ τους 2 παράγοντες της υπεραξίας που παράγει ένα κεφάλαιο δοσμένου μεγέθους, οι μηχανές δεν μεγαλώνουν τον ένα παράγοντα, το ποσοστό της υπεραξίας, παρά μόνο μικραίνοντας τον άλλο παράγοντα, τον αριθμό των εργατών. Είναι αυτή η αντίφαση που σπρώχνει το κεφάλαιο στην πιο βίαιη παράταση της εργάσιμης μέρας. Η μηχανή ανατρέπει όλα τα ηθικά και φυσικά όρια της εργάσιμης μέρας.

Το πιο ισχυρό μέσο συντόμευσης του χρόνου εργασίας μετατρέπεται στο πιο αλάθευτο μέσο για τη μετατροπή όλου του χρόνου ζωής του εργάτη και της οικογένειάς του σε διαθέσιμο χρόνο εργασίας για την αξιοποίηση του κεφαλαίου.

Πάνω στη βάση της περιορισμένης εργάσιμης μέρας, αναπτύσσεται η εντατικοποίηση της εργασίας.

Στη μανιφακτούρα και στη χειροτεχνία, ο εργάτης εξυπηρετείται απ το εργαλείο, ενώ στο εργοστάσιο, ο εργάτης υπηρετεί τη μηχανή.

Εκεί η κίνηση του μέσου εργασίας ξεκινάει απ αυτό, εδώ είναι υποχρεωμένος ν ακολουθεί αυτός τις κινήσεις του μέσου εργασίας.

Στη μανιφακτούρα, οι εργάτες είναι μέλη ενός ζωντανού μηχανισμού. Στο εργοστάσιο υπάρχει ένας νεκρός μηχανισμός, ανεξάρτητα απ τους εργάτες, και οι εργάτες προσαρτούνται σ αυτόν, σαν ζωντανά εξαρτήματα.

Η μηχανή δεν απελευθερώνει τον εργάτη απ την εργασία, αλλά την εργασία απ το περιεχόμενό της.

Χρειάζεται χρόνος και πείρα, για να μάθει ο εργάτης να διακρίνει τις μηχανές, απ την κεφαλαιοκρατική τους χρησιμοποίηση, κι έτσι να στρέφει τις επιθέσεις του, όχι ενάντια στα ίδια τα υλικά μέσα παραγωγής, αλλά ενάντια στην κοινωνική μορφή της εκμετάλλευσής τους.

Οι μηχανές πετούν εργάτες στο δρόμο, όχι μόνο στον κλάδο παραγωγής που εισάγονται, αλλά και στους κλάδους παραγωγής στους οποίους δεν εισάγονται.

Οι μηχανές εξεταζόμενες αυτές καθαυτές, περιορίζουν το χρόνο εργασίας, ενώ όταν χρησιμοποιούνται καπιταλιστικά, παρατείνουν την εργάσιμη μέρα. Επειδή αυτές καθαυτές ευκολύνουν την εργασία, ενώ όταν χρησιμοποιούνται καπιταλιστικά, αυξάνουν την εντατικότητά της. Επειδή αυτές καθαυτές αποτελούν νίκη του ανθρώπου πάνω στις δυνάμεις της φύσης, ενώ όταν χρησιμοποιούνται καπιταλιστικά, υποδουλώνουν τον άνθρωπο στις δυνάμεις της φύσης. Επειδή αυτές καθαυτές αυξάνουν τον πλούτο του παραγωγού, ενώ όταν χρησιμοποιούνται καπιταλιστικά, εξαθλιώνουν τον παραγωγό κλπ.

Με την επέκταση της μηχανικής παραγωγής σ έναν κλάδο της βιομηχανίας αυξάνει η παραγωγή στους άλλους κλάδους που του προσφέρουν τα μέσα παραγωγής του.

Ένγκελς (Σύνοψη του κεφαλαίου):

Η παραγωγικότητα της μηχανής μετριέται με τον βαθμό στον οποίο αντικαθιστά την ανθρώπινη εργασία.

Όταν η μηχανή στοιχίζει όσο και η εργασιακή δύναμη την οποία αντικαθιστά, τότε η ανθρώπινη εργασία που εμπεριέχεται σ αυτή, είναι πάντοτε πολύ λιγότερη απ εκείνη την οποία αντικαθιστά.

Η μηχανή σαν μέσο για τη μείωση του κόστους της παραγωγής, πρέπει να κοστίζει λιγότερο απ την εργασία που αντικαθιστά.

Για το κεφάλαιο όμως η αξία της πρέπει να είναι μικρότερη απ την εργασιακή δύναμη που αντικαθιστά.

Εφόσον οι μηχανές εμπεριέχουν την κινητήρια δύναμή τους, η αξία της μυϊκής δύναμης πέφτει.

Καθώς γενικεύεται η χρήση των μηχανών, η μονοπώληση των κερδών εξαφανίζεται, η υπεραξία δεν πηγάζει απ την εργασία που έχουν αντικαταστήσει που μηχανές, αλλά απ την εργασία που αυτές απασχολούν, δηλ απ το μεταβλητό κεφάλαιο.